Texto de Eclesiástico 8
Vulgata Clementina · Texto del proyecto VulSearch, de dominio público.
Lo que no se debe hacer
1 No te pongas a pleitear con un hombre poderoso, no sea que caigas en sus manos.Non litiges cum homine potente,
ne forte incidas in manus illius.
2 No contiendas con un hombre rico, no sea que te mueva una querella.*Non contendas cum viro locuplete,
ne forte contra te constituat litem tibi :
3 Porque a muchos ha corrompido el oro y la plata, que hasta el corazón de los reyes influye y lo pervierte.multos enim perdidit aurum et argentum,
et usque ad cor regum extendit et convertit.
4 No porfíes con hombre parlador, y no echarás leña en su fuego.*Non litiges cum homine linguato,
et non strues in ignem illius ligna.
5 No tengas trato con hombre mal educado, a fin de que no diga mal de tu linaje.*Non communices homini indocto,
ne male de progenie tua loquatur.
6 No mires con desprecio al hombre que se arrepiente del pecado, y no se lo eches encara. Acuérdate que todos somos dignos de reprensión.*Ne despicias hominem avertentem se a peccato,
neque improperes ei :
memento quoniam omnes in correptione sumus.
7 No pierdas el respeto al hombre en su vejez; pues que de nosotros se hacen los viejos.*Ne spernas hominem in sua senectute,
etenim ex nobis senescunt.
8 No te huelgues en la muerte de tu enemigo, sabiendo que todos morimos, y no queremos ser objeto de gozo.Noli de mortuo inimico tuo gaudere :
sciens quoniam omnes morimur,
et in gaudium nolumus venire.
9 No menosprecies lo que contaren los ancianos sabios; antes bien, hazte familiares sus máximas;*Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium,
et in proverbiis eorum conversare :
10 porque de ellos aprenderás sabiduría y documentos de prudencia, y el modo de servir a los príncipes sin queja.ab ipsis enim disces sapientiam et doctrinam intellectus,
et servire magnatis sine querela.
11 No dejes de oír lo que cuentan los ancianos, porque ellos lo aprendieron de sus padres.Non te prætereat narratio seniorum,
ipsi enim didicerunt a patribus suis :
12 Pues aprenderás de los mismos, discreción y el saber dar una respuesta cuando fuere menester.quoniam ab ipsis disces intellectum,
et in tempore necessitatis dare responsum.
13 No enciendas los carbones de los pecadores, con hacerles reconvenciones; de otra suerte serás abrasado con la llama del fuego de sus pecados.*Non incendas carbones peccatorum arguens eos,
et ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum.
14 No te pongas de frente a persona de mala lengua, a fin de que no esté en acecho para sorprenderte en alguna palabra.Ne contra faciem stes contumeliosi,
ne sedeat quasi insidiator ori tuo.
15 No prestes al que puede más que tú; si algo le prestaste, haz cuenta que lo has perdido.*Noli fœnerari homini fortiori te :
quod si fœneraveris, quasi perditum habe.
16 No hagas fianza sobre tus fuerzas; y si la has hecho, piensa cómo pagarla.Non spondeas super virtutem tuam :
quod si spoponderis, quasi restituens cogita. 17 No litigues contra el juez; porque él juzga según lo que cree justo.*Non judices contra judicem,
quoniam secundum quod justum est judicat.
18 En viaje no te acompañes con un temerario; no sea que cargue sus desastres sobre ti; porque él va siguiendo su voluntad, y su locura te perderá a ti, juntamente con él.Cum audace non eas in via,
ne forte gravet mala sua in te :
ipse enim secundum voluntatem suam vadit,
et simul cum stultitia illius peries.
19 Con el colérico no trabes riña; ni camines por lugar solitario con el atrevido; porque para él la sangre no importa nada, y cuando no haya quien te socorra, te hará pedazos.Cum iracundo non facias rixam,
et cum audace non eas in desertum :
quoniam quasi nihil est ante illum sanguis,
et ubi non est adjutorium, elidet te.
20 No te aconsejes con tontos; porque estos no pueden amar sino aquello que a ellos les place.*Cum fatuis consilium non habeas :
non enim poterunt diligere nisi quæ eis placent.
21 No consultes en presencia de un extraño; porque no sabes lo que él maquina dentro de sí.*Coram extraneo ne facias consilium :
nescis enim quid pariet.
22 Ni descubras tu corazón a cualquier hombre; no sea que te muestre una falsa amistad, y te afrente.Non omni homini cor tuum manifestes,
ne forte inferat tibi gratiam falsam, et convicietur tibi.