Texto de Eclesiástico 18
Vulgata Clementina · Texto del proyecto VulSearch, de dominio público.
La grandeza del Señor
1 El que vive eternamente, creó todas las cosas sin excepción. Solo Dios será hallado justo, y Él es el rey invencible eternamente.Qui vivet in æternum creavit omnia simul.
Deus solus justificabitur,
et manet invictus rex in æternum.
2 ¿Quién es capaz de referir todas sus obras?Quis sufficit enarrare opera illius ?
3 ¿Quién puede investigar sus maravillas?*quis enim investigabit magnalia ejus ?
4 Y su omnipotente grandeza, ¿quién podrá jamás explicarla? ¿O quién emprenderá contar sus misericordias?virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit ?
aut quis adjiciet enarrare misericordiam ejus ?
5 No hay que quitar ni que añadir en las admirables obras del Señor, ni hay quien pueda investigarlas.*Non est minuere neque adjicere,
nec est invenire magnalia Dei.
6 Cuando el hombre hubiere acabado, entonces estará al principio; y cuando cesare quedará absorto.*Cum consummaverit homo, tunc incipiet :
et cum quieverit, aporiabitur.
7 ¿Qué es el hombre? ¿Y en qué puede ser útil? ¿Qué importa su bien o su mal?*Quid est homo ? et quæ est gratia illius ?
et quid bonum aut quid nequam illius ?
8 El número de los días del hombre, cuando mucho, es de cien años, que son como una gota de las aguas del mar; y como un granito de arena, tan cortos son los años a la luz del día de la eternidad.*Numerus dierum hominum, ut multum centum anni,
quasi gutta aquæ maris deputati sunt :
et sicut calculus arenæ, sic exigui anni in die ævi.
La paciencia de Dios
9 Por eso Dios aguanta a los mortales, y derrama sobre ellos su misericordia.*Propter hoc patiens est Deus in illis,
et effundit super eos misericordiam suam.
10 Está viendo la presunción de sus corazones, que es mala, y conoce el trastorno de ellos, que es perverso.*Vidit præsumptionem cordis eorum, quoniam mala est :
et cognovit subversionem illorum, quoniam nequam est.
11 Por esto les manifestó de lleno su clemencia, y les mostró el camino de la equidad.Ideo adimplevit propitiationem suam in illis,
et ostendit eis viam æquitatis.
12 La compasión del hombre tiene por objeto a su prójimo; pero la misericordia de Dios se extiende sobre toda carne.Miseratio hominis circa proximum suum :
misericordia autem Dei super omnem carnem.
13 Él tiene misericordia, los amaestra, y los guía cual pastor a su grey.Qui misericordiam habet, docet et erudit
quasi pastor gregem suum.
14 Él es benigno con los que escuchan la doctrina de la misericordia, y son solícitos en la práctica de sus preceptos.Miseretur excipientis doctrinam miserationis,
et qui festinat in judiciis ejus.
Caridad y prudencia
15 Hijo, no juntes con el beneficio la reprensión; ni acompañes tus dones con la aspereza de malas palabras.*Fili, in bonis non des querelam,
et in omni dato non des tristitiam verbi mali.
16 ¿No es verdad que el rocío templa el calor? Así también la palabra vale más que la dádiva.Nonne ardorem refrigerabit ros ?
sic et verbum melius quam datum.
17 ¿No conoces que la palabra vale más que el don? Pero el hombre justo acompañará lo uno con lo otro.*Nonne ecce verbum super datum bonum ?
sed utraque cum homine justificato.
18 El necio prorrumpe ásperamente en improperios, y la dádiva del hombre mal criado saca lágrimas de los ojos.Stultus acriter improperabit :
et datus indisciplinati tabescere facit oculos.
19 Antes del juicio asegúrate de tu justicia, y antes que hables aprende.*Ante judicium para justitiam tibi,
et antequam loquaris, disce.
20 Antes de la enfermedad toma medidas preventivas, y antes del juicio examínate a ti mismo, y así hallarás misericordia ante Dios.*Ante languorem adhibe medicinam :
et ante judicium interroga teipsum,
et in conspectu Dei invenies propitiationem.
21 Antes de la dolencia humíllate, y en el tiempo de tu enfermedad has conocer tu conversión.Ante languorem humilia te,
et in tempore infirmitatis ostende conversationem tuam.
Constancia y vigilancia
22 Nada te detenga de orar siempre, ni te avergüences de justificarte hasta la muerte; porque la recompensa de Dios dura eternamente.*Non impediaris orare semper,
et ne verearis usque ad mortem justificari,
quoniam merces Dei manet in æternum.
23 Antes de la oración prepara tu alma, y no quieras ser como quien tienta a Dios.Ante orationem præpara animam tuam,
et noli esse quasi homo qui tentat Deum.
24 Acuérdate de la ira en el día final, y del tiempo de la retribución, cuando Él aparte su rostro.*Memento iræ in die consummationis,
et tempus retributionis in conversatione faciei.
25 Acuérdate de la pobreza en el tiempo de la abundancia, y de las necesidades de la pobreza en el día de las riquezas.Memento paupertatis in tempore abundantiæ,
et necessitatum paupertatis in die divitiarum.
26 De la mañana a la tarde se cambiará el tiempo, y todo esto se hace muy presto a los ojos de Dios.A mane usque ad vesperam immutabitur tempus,
et hæc omnia citata in oculis Dei.
27 El hombre sabio temerá en todo, y en los días de pecados se guardará de la negligencia.*Homo sapiens in omnibus metuet,
et in diebus delictorum attendet ab inertia.
28 Todo hombre sensato sabe distinguir la sabiduría, y alaba al que la ha hallado.Omnis astutus agnoscit sapientiam,
et invenienti eam dabit confessionem.
29 Los hombres juiciosos se portan con prudencia en el hablar, y entienden la verdad y la justicia, y esparcen como lluvia proverbios y sentencias.*Sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt,
et intellexerunt veritatem et justitiam,
et impluerunt proverbia et judicia.
30 No vayas en pos de tus concupiscencias, y apártate de tu propia voluntad.*Post concupiscentias tuas non eas,
et a voluntate tua avertere.
31 Si satisfaces los antojos de tu alma, ella hará que seas gozo de tus enemigos.Si præstes animæ tuæ concupiscentias ejus,
faciat te in gaudium inimicis tuis.
32 No gustes de andar en los bullicios, ni aun en los de poca monta; porque ocurren en ellos continuos conflictos.Ne oblecteris in turbis nec in modicis :
assidua enim est commissio illorum.
33 Mira, no te empobrezcas con tomar dinero a usura para seguir disputas con los otros, teniendo vacío tu bolsillo; pues serás injusto contra tu propia vida.*Ne fueris mediocris in contentione ex fœnore,
et est tibi nihil in sacculo :
eris enim invidus vitæ tuæ.