Texto de Hechos de los Apóstoles 10
Vulgata Clementina · Texto del proyecto VulSearch, de dominio público.
Visión del centurión Cornelio de Cesarea
1 Había en Cesarea un varón de nombre Cornelio, centurión de la cohorte denominada Itálica.*Vir autem quidam erat in Cæsarea, nomine Cornelius, centurio cohortis quæ dicitur Italica, 2 Era piadoso y temeroso de Dios con toda su casa, daba muchas limosnas al pueblo y hacía continua oración a Dios.*religiosus, ac timens Deum cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper. 3 Este vio con toda claridad en una visión, a eso de la hora nona, a un ángel de Dios que entraba a él y le decía: «¡Cornelio!»Is vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introëuntem ad se, et dicentem sibi : Corneli. 4 Y él, mirándolo fijamente y sobrecogido de temor preguntó: «¿Qué es esto, Señor?» Respondióle: «Tus oraciones y limosnas han subido como recuerdo delante de Dios.*At ille intuens eum, timore correptus, dixit : Quid est, domine ? Dixit autem illi : Orationes tuæ et eleemosynæ tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Dei. 5 Envía, pues, ahora, algunos hombres a Joppe y haz venir a cierto Simón, por sobrenombre Pedro,Et nunc mitte viros in Joppen, et accersi Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus : 6 que está hospedado en casa de un tal Simón, curtidor, el cual habita cerca del mar».hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus est domus juxta mare : hic dicet tibi quid te oporteat facere. 7 Cuando hubo partido el ángel que le hablaba, llamó a dos de sus sirvientes y a un soldado piadoso de los que estaban siempre con él,Et cum discessisset angelus qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum ex his qui illi parebant. 8 a los cuales explicó todo y los mandó a Joppe.Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppen.
Visión de Pedro en Joppe
9 Al día siguiente, mientras ellos iban por el camino y se acercaban ya a la ciudad, subió Pedro a la azotea para orar, cerca de la hora sexta.Postera autem die, iter illis facientibus, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora ut oraret circa horam sextam. 10 Teniendo hambre quiso comer, pero mientras le preparaban la comida, le sobrevino un éxtasis.Et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem illis, cecidit super eum mentis excessus : 11 Vio el cielo abierto y un objeto como lienzo grande, que pendiente de las cuatro puntas bajaba sobre la tierra.et vidit cælum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de cælo in terram, 12 En él se hallaban todos los cuadrúpedos y los reptiles de la tierra y las aves del cielo.in quo erant omnia quadrupedia, et serpentia terræ, et volatilia cæli. 13 Y oyó una voz: 14 «Levántate, Pedro, mata y come». «De ninguna manera, Señor, respondió Pedro, pues jamás he comido cosa común e inmunda».Vulgata 10,13–14 · español 10,13–14 Et facta est vox ad eum : Surge, Petre : occide, et manduca.
Ait autem Petrus : Absit Domine, quia numquam manducavi omne commune et immundum. 15 Mas se dejó oír la voz por segunda vez: «Lo que Dios ha purificado, no lo declares tú común».*Et vox iterum secundo ad eum : Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris. 16 Esto se repitió por tres veces, e inmediatamente el objeto subió al cielo.Hoc autem factum est per ter : et statim receptum est vas in cælum.
Llegada de los mensajeros de Cornelio
17 Pedro estaba todavía incierto del significado de la visión que había visto, cuando los hombres enviados por Cornelio, habiendo preguntado por la casa de Simón, se presentaron a la puerta.Et dum intra se hæsitaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset, ecce viri qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis astiterunt ad januam. 18 Llamaron, pues, y preguntaron si se hospedaba allí Simón, por sobrenombre Pedro.Et cum vocassent, interrogabant, si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium. 19 Este estaba todavía reflexionando sobre la visión, cuando le dijo el Espíritu: «He aquí que tres hombres te buscan.Petro autem cogitante de visione, dixit Spiritus ei : Ecce viri tres quærunt te. 20 Levántate, baja y ve con ellos sin reparar en nada, porque soy Yo el que los he enviado».Surge itaque, descende, et vade cum eis nihil dubitans : quia ego misi illos. 21 Bajó, pues, Pedro hacia los hombres y dijo: «Heme, aquí, soy yo a quien buscáis. ¿Cuál es el motivo de vuestra venida?»Descendens autem Petrus ad viros, dixit : Ecce ego sum, quem quæritis : quæ causa est, propter quam venistis ? 22 Respondiéronle: «El centurión Cornelio, hombre justo y temeroso de Dios, al cual da testimonio todo el pueblo de los judíos, ha sido advertido divinamente por un santo ángel para hacerte ir a su casa y escuchar de ti palabras».Qui dixerunt : Cornelius centurio, vir justus et timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judæorum, responsum accepit ab angelo sancto accersire te in domum suam, et audire verba abs te. 23 Entonces (Pedro) los hizo entrar y les dio hospedaje. Al día siguiente se levantó y marchó con ellos, acompañándole algunos de los hermanos que estaban en Joppe.*Introducens ergo eos, recepit hospitio. Sequenti autem die, surgens profectus est cum illis, et quidam ex fratribus ab Joppe comitati sunt eum.
Pedro en Cesarea
24 Y al otro día entró en Cesarea. Cornelio les estaba esperando y había convocado ya a sus parientes y amigos más íntimos.Altera autem die introivit Cæsaream. Cornelius vero exspectabat illos, convocatis cognatis suis et necessariis amicis. 25 Y sucedió que, estando Pedro para entrar, Cornelio le salió al encuentro y postrándose a sus pies hizo adoración.Et factum est cum introisset Petrus, obvius venit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus adoravit. 26 Mas Pedro le levantó diciendo: «Levántate, porque yo también soy hombre».*Petrus vero elevavit eum, dicens : Surge : et ego ipse homo sum. 27 Y conversando con él, entró y encontró muchas personas reunidas, a las cuales dijo: 28 «Vosotros sabéis cuán ilícito es para un judío juntarse con un extranjero o entrar en su casa; pero Dios me ha enseñado a no declarar común o inmundo a ningún hombre.*Vulgata 10,27–28 · español 10,27–28 Et loquens cum illo intravit, et invenit multos qui convenerant :
dixitque ad illos : Vos scitis quomodo abominatum sit viro Judæo conjungi aut accedere ad alienigenam : sed mihi ostendit Deus neminem communem aut immundum dicere hominem. 29 Por lo cual al ser llamado he venido sin reparo; pregunto, pues: ¿Cuál es el motivo por el que habéis enviado a llamarme?»Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me ? 30 Cornelio respondió: «Cuatro días hace hoy estaba yo orando en mi casa a la hora nona, y he aquí que se me puso delante un hombre en vestidura resplandeciente, 31 y me dijo: “Cornelio, ha sido oída tu oración, y tus limosnas han sido recordadas delante de Dios.Vulgata 10,30–31 · español 10,30–31 Et Cornelius ait : A nudiusquarta die usque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me in veste candida, et ait :
Corneli, exaudita est oratio tua, et eleemosynæ tuæ commemoratæ sunt in conspectu Dei. 32 Envía a Joppe y haz venir a Simón, por sobrenombre Pedro, el cual está hospedado en casa de Simón, curtidor, cerca del mar”.Mitte ergo in Joppen, et accersi Simonem qui cognominatur Petrus : hic hospitatur in domo Simonis coriarii juxta mare. 33 Inmediatamente envié por ti, y tú has hecho bien en venir. Ahora, pues, nosotros todos estamos en presencia de Dios para oír todo cuanto el Señor te ha encargado».Confestim ergo misi ad te : et tu benefecisti veniendo. Nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quæcumque tibi præcepta sunt a Domino.
34 Entonces Pedro, abriendo la boca, dijo: «En verdad conozco que Dios no hace acepción de personas,Aperiens autem Petrus os suum, dixit : In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus ; 35 sino que en todo pueblo le es acepto el que le teme y obra justicia.*sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi. 36 Dios envió su palabra a los hijos de Israel, anunciándoles la paz por Jesucristo, el cual es el Señor de todos.Verbum misit Deus filiis Israël, annuntians pacem per Jesum Christum (hic est omnium Dominus). 37 Vosotros no ignoráis las cosas que han acontecido en toda la Judea, comenzando desde Galilea, después del bautismo predicado por Juan:Vos scitis quod factum est verbum per universam Judæam : incipiens enim a Galilæa post baptismum quod prædicavit Joannes, 38 cómo Dios ungió con el Espíritu Santo y poder a Jesús de Nazaret, el cual iba de lugar en lugar, haciendo el bien y sanando a todos los oprimidos por el diablo, porque Dios estaba con Él.*Jesum a Nazareth : quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto, et virtute, qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo, quoniam Deus erat cum illo. 39 Nosotros somos testigos de todas las cosas que hizo en el país de los judíos y en Jerusalén (ese Jesús), a quien también dieron muerte colgándolo de un madero;Et nos testes sumus omnium quæ fecit in regione Judæorum, et Jerusalem, quem occiderunt suspendentes in ligno. 40 pero Dios le resucitó al tercer día y le dio que se mostrase manifiesto,*Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri, 41 no a todo el pueblo, sino a nosotros los testigos predestinados por Dios, los que hemos comido y bebido con Él después de su resurrección de entre los muertos.non omni populo, sed testibus præordinatis a Deo : nobis, qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis. 42 Él nos mandó predicar al pueblo y dar testimonio de que Este es Aquel que ha sido destinado por Dios a ser juez de los vivos y de los muertos.*Et præcepit nobis prædicare populo, et testificari, quia ipse est qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum. 43 De Este dan testimonio todos los profetas (diciendo) que cuantos crean en Él, recibirán remisión de los pecados por su nombre».*Huic omnes prophetæ testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnes qui credunt in eum.
Bautismo de Cornelio
44 Mientras Pedro pronunciaba aún estas palabras, descendió el Espíritu Santo sobre todos los que oían su discurso.*Adhuc loquente Petro verba hæc, cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum. 45 Quedaron entonces pasmados los fieles de entre los circuncidados, que habían venido con Pedro, porque el don del Espíritu Santo se había derramado también sobre los gentiles.Et obstupuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro, quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est. 46 Pues los oían hablar en lenguas y glorificar a Dios. Por lo cual dijo Pedro: 47 «¿Puede alguien prohibir el agua, para que no sean bautizados estos que han recibido el Espíritu Santo como nosotros?»Vulgata 10,46–47 · español 10,46–47 Audiebant enim illos loquentes linguis, et magnificantes Deum.
Tunc respondit Petrus : Numquid aquam quis prohibere potest ut non baptizentur hi qui Spiritum Sanctum acceperunt sicut et nos ? 48 Mandó, pues, bautizarlos en el nombre de Jesucristo. Después le rogaron que permaneciese algunos días.*Et jussit eos baptizari in nomine Domini Jesu Christi. Tunc rogaverunt eum ut maneret apud eos aliquot diebus.