Texto de Proverbios 30
Vulgata Clementina · Texto del proyecto VulSearch, de dominio público.
V. Apéndices
Palabras de Agur
1 Palabras de Agur, hijo de Jaqué, de Masá. Palabras que este varón dijo a Itiel, a Itiel y a Ucal:*Verba Congregantis, filii Vomentis. Visio quam locutus est vir cum quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait :
2 Soy más torpe que hombre alguno, no tengo la inteligencia de otros.*Stultissimus sum virorum,
et sapientia hominum non est mecum.
3 No he aprendido la sabiduría, y no conozco la ciencia del Santo.*Non didici sapientiam,
et non novi scientiam sanctorum.
4 ¿Quién jamás subió al cielo y descendió? ¿Quién encerró los vientos en sus puños? ¿Quién envolvió las aguas en un manto? ¿Quién dio estabilidad a todos los confines de la tierra? ¿Cuál es su nombre, y qué nombre tiene su hijo? ¿Lo sabes acaso?*Quis ascendit in cælum, atque descendit ?
quis continuit spiritum in manibus suis ?
quis colligavit aquas quasi in vestimento ?
quis suscitavit omnes terminos terræ ?
quod nomen est ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti ?
5 Toda palabra de Dios es acrisolada, es escudo de los que buscan en Él su amparo.*Omnis sermo Dei ignitus :
clypeus est sperantibus in se.
6 No añadas nada a sus palabras; no sea que Él te reprenda y seas hallado falsario.*Ne addas quidquam verbis illius,
et arguaris, inveniarisque mendax.
7 Dos cosas te pido, no me las niegues antes que muera:Duo rogavi te :
ne deneges mihi antequam moriar :
8 Aparta de mí la vanidad y la mentira, y no me des ni pobreza ni riquezas; dame solamente el pan que necesito,*vanitatem et verba mendacia longe fac a me ;
mendicitatem et divitias ne dederis mihi :
tribue tantum victui meo necessaria,
9 no sea que harto yo reniegue (de Ti) y diga: «¿Quién es Yahvé?» o que, empobrecido, me ponga a robar y blasfemar del nombre de mi Dios.ne forte satiatus illiciar ad negandum,
et dicam : Quis est Dominus ?
aut egestate compulsus, furer,
et perjurem nomen Dei mei.
10 No difames al siervo ante su señor, no sea que te maldiga, y tú tengas que pagarlo.Ne accuses servum ad dominum suum,
ne forte maledicat tibi, et corruas.
11 Ralea hay que maldice a su padre, y no bendice a su madre.*Generatio quæ patri suo maledicit,
et quæ matri suæ non benedicit ;
12 Hay gente que se tiene por limpia, sin lavarse de sus inmundicias.*generatio quæ sibi munda videtur,
et tamen non est lota a sordibus suis ;
13 Otros hay que miran con ojos altivos, con párpados levantados en alto.*generatio cujus excelsi sunt oculi,
et palpebræ ejus in alta surrectæ ;
14 Y hay también hombres cuyos dientes son espadas, y sus muelas cuchillos, para devorar a los pobres de la tierra y a los desvalidos de entre los hombres.*generatio quæ pro dentibus gladios habet,
et commandit molaribus suis,
ut comedat inopes de terra,
et pauperes ex hominibus.
15 La sanguijuela tiene dos hijas: «¡Dame, dame!» Tres cosas hay insaciables, y también una cuarta, que jamás dicen: «¡Basta!»:*Sanguisugæ duæ sunt filiæ,
dicentes : Affer, affer.
Tria sunt insaturabilia,
et quartum quod numquam dicit : Sufficit.
16 el scheol, el seno estéril, la tierra que nunca se harta de agua, y el fuego que jamás dice: «¡Basta!»Infernus, et os vulvæ,
et terra quæ non satiatur aqua :
ignis vero numquam dicit : Sufficit.
17 Ojos que escarnecen al padre, y no miran con respeto a la madre; sáquenlos los cuervos del torrente y los aguiluchos los coman.Oculum qui subsannat patrem,
et qui despicit partum matris suæ,
effodiant eum corvi de torrentibus,
et comedant eum filii aquilæ !
18 Tres cosas hay demasiado maravillosas para mí, y una cuarta que no entiendo:Tria sunt difficilia mihi,
et quartum penitus ignoro :
19 el rastro del águila en el aire, el rastro de la culebra sobre la peña, el rastro de la nave en medio del mar, y el rastro del hombre en la doncella.*viam aquilæ in cælo,
viam colubri super petram,
viam navis in medio mari,
et viam viri in adolescentia.
20 Tal es también el proceder de la mujer adúltera; come, se limpia la boca, y dice: «No he hecho cosa mala.»*Talis est et via mulieris adulteræ,
quæ comedit, et tergens os suum
dicit : Non sum operata malum.
21 Bajo tres cosas tiembla la tierra, y también bajo una cuarta que no puede soportar:Per tria movetur terra,
et quartum non potest sustinere :
22 bajo un siervo que llega a reinar, bajo un necio que tiene mucha comida,*per servum, cum regnaverit ;
per stultum, cum saturatus fuerit cibo ;
23 bajo una aborrecida que halla marido, y bajo la esclava que hereda a su señora.per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta ;
et per ancillam, cum fuerit hæres dominæ suæ.
24 Hay sobre la tierra cuatro animales pequeños que son más sabios que los sabios:Quatuor sunt minima terræ,
et ipsa sunt sapientiora sapientibus :
25 las hormigas, pueblo sin fuerza, que al tiempo de la mies se prepara su provisión;formicæ, populus infirmus,
qui præparat in messe cibum sibi ;
26 el tejón, animal endeble, que entre las peñas coloca su madriguera;lepusculus, plebs invalida,
qui collocat in petra cubile suum ;
27 las langostas, que sin tener rey salen todas bien ordenadas;regem locusta non habet,
et egreditur universa per turmas suas ;
28 el lagarto que puedes asir con la mano, y, sin embargo, se aloja en los palacios de los reyes.stellio manibus nititur,
et moratur in ædibus regis.
29 Tres seres hay de paso gallardo, y también un cuarto que anda con gallardía:*Tria sunt quæ bene gradiuntur,
et quartum quod incedit feliciter :
30 el león, el más valiente de los animales, que no retrocede ante nadie;leo, fortissimus bestiarum,
ad nullius pavebit occursum ;
31 el (gallo) que anda erguido, el macho cabrío, y el rey al frente de su ejército.gallus succinctus lumbos ;
et aries ; nec est rex, qui resistat ei.
32 Si te has engreído neciamente, o si pensaste hacer mal; mano a la boca.*Est qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime ;
si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum.
33 Comprimiendo la leche se hace la manteca; comprimiendo la nariz, sale sangre; y comprimiendo la ira, se producen contiendas.Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum ;
et qui vehementer emungit elicit sanguinem ;
et qui provocat iras producit discordias.